4Recovery

Een nieuwe teakvloer. Oud schip, nieuw vakmanschap.

Oude kajuitvloer bij de trap en kachel

Over hout, precisie en de kunst van het zelf maken.

Een schip van bijna vijftig jaar oud heeft karakter. Dat zit in de lijnen, het houtwerk, de constructie en de manier waarop alles ooit is bedacht en gebouwd. Maar karakter betekent niet dat alles moet blijven zoals het is.

De vloer van mijn Moody 42 was aan vervanging toe. Hij was beplakt met EVA Foam, een soort kunstteak van schuimrubber. Het ziet er leuk uit op een plaatje, maar in de praktijk vond ik het een drama. Het materiaal was lastig schoon te krijgen en zodra je met water aan de slag ging, liep je drie dagen met natte sokken rond omdat de boel maar niet wilde drogen.

Na lang dubben en zoeken liep ik tegen een partij plantageteak aan die ik voor een redelijke prijs kon kopen. De planken waren 7 millimeter dik en verkrijgbaar in verschillende lengtes. Precies wat ik zocht.

Ik wilde een warme, duurzame vloer die recht zou doen aan de rest van het interieur.

Het werd dus geen standaardoplossing, maar maatwerk.

Eerst begrijpen, dan bouwen

Zo gezegd, zo gedaan. Samen met Leo ben ik een stuk gaan rijden om de gereserveerde planken op te halen.

Op een schip is vrijwel niets recht, haaks of standaard. Bovendien liggen onder de vloer allerlei leidingen, kabels en technische installaties die bereikbaar moeten blijven. Een mooie vloer die je moet slopen om ergens bij te kunnen, is geen goede vloer.

Dus begon het werk niet met het zagen van teak, maar met kijken, meten en begrijpen.

De planken uitleggen, verschuiven, opnieuw kijken. Hoe kon ik de houtnerf zo mooi mogelijk laten doorlopen over de verschillende vloerluiken heen? Ik wilde geen willekeurige verzameling plankjes, maar een rustig en samenhangend geheel.

Een puzzel van hout

Mal voor de teakvloer in het vooronder op de werkbank

Teak is een prachtig materiaal. Warm van kleur, levendig van tekening en van oudsher geliefd in de scheepsbouw.

Maar het betekende ook passen, meten, verschuiven en de houttekening zorgvuldig verdelen.

Voor de ingewikkelde vormen maakte ik eerst mallen. Vooral in het vooronder, waar de vloer taps toeloopt, was nauwkeurig werken noodzakelijk.

De randen moesten aansluiten op de bestaande betimmering. De verschillende luiken moesten afzonderlijk uitneembaar blijven. En de vloer moest uiteindelijk ogen alsof hij altijd al bij het schip had gehoord.

Dat laatste is misschien wel de grootste uitdaging bij restauratiewerk: iets nieuws maken zonder dat het nieuw aanvoelt.

Millimeters maken het verschil

Genummerde teaklatten droog uitgelegd op de werkbank

Bij houtbewerking zit het verschil tussen ongeveer passend en echt passend vaak in enkele millimeters.

Een hoek die net niet klopt. Een naad die verloopt. Een plankje waarvan de tekening niet aansluit. Op zichzelf kleine dingen, maar samen bepalen ze het eindresultaat.

Daarom heb ik de teakdelen eerst droog uitgelegd, genummerd en op maat gebracht. Pas toen de verdeling klopte, kon het verlijmen beginnen.

Met lijmklemmen, aandruklatten en vooral geduld werden de verschillende delen samengevoegd.

Het is werk waarbij je voortdurend schakelt tussen het grote geheel en het kleinste detail.

Een schip blijft een schip

Een vloer aan boord heeft andere eisen dan een vloer in een woning.

Het schip beweegt, de luchtvochtigheid verandert en onder de vloer bevinden zich installaties die gecontroleerd en onderhouden moeten kunnen worden.

Samen met Leo besloot ik de teakdelen eerst te behandelen met Owatrol D1. Leo zou dat thuis voor zijn rekening nemen.

Owatrol D1 is een houtverzadiger op basis van alkydharsen en natuurlijke oliën, speciaal geschikt voor onder andere harde, vettige houtsoorten zoals teak. Het middel dringt diep in het hout door. Het gaat er niet om een dikke beschermlaag óp het hout aan te brengen, maar om het hout zelf te verzadigen.

Dat sprak me aan. Ik wilde het natuurlijke karakter van het teak behouden.

Ondertussen moest ik nog een ander probleem oplossen. De polyester ondergrond was niet overal even vlak. De nieuwe vloer moest dus niet alleen nauwkeurig passen, maar ook goed worden verlijmd.

Bij een winkel waar verschillende aanbieders hun eigen stellingen konden inrichten, liep ik tegen een partij Poly Max-montagekit aan. Voor een mooie prijs per tube kon ik voldoende materiaal inslaan.

Soms moet je gewoon tegen de juiste spullen aanlopen.

En zo ontstond een mooie samenwerking. Leo bracht wekelijks een nieuwe partij behandelde teaklatten en ik ging aan boord verder met passen, meten, zagen en verlijmen.

Langzaam maar zeker groeide de nieuwe vloer.

Ook rond de tafelvoet, de kachel en de doorgangen moest alles precies aansluiten. De bestaande vloerluiken bleven behouden, zodat de techniek onder de vloer bereikbaar bleef.

Dat vraagt om meer dan alleen houtbewerking. Je moet begrijpen hoe het schip in elkaar zit en rekening houden met wat er later nog moet gebeuren.

Want een schip blijft een schip. Er moet altijd wel ergens een luik open.

Het moment waarop alles samenkomt

Nieuwe teakvloer rond de tafelvoet

Het mooiste moment van zo'n project is wanneer de losse onderdelen weer één geheel worden.

De vloer krijgt zijn definitieve vorm. De houttekeningen komen tot leven. Het warme teak sluit aan bij de bestaande betimmering en verandert de sfeer van het hele interieur.

Wat begon als een verzameling losse plankjes, wordt langzaam een vanzelfsprekend onderdeel van het schip.

En het resultaat is niet alleen een nieuwe vloer. Het is ook het plezier van iets bedenken, uitwerken en daadwerkelijk realiseren.

Zelf maken is meer dan geld besparen

Natuurlijk scheelt zelf bouwen in de kosten. Maar dat is voor mij niet de enige reden.

Het gaat om begrijpen hoe iets werkt. Om oplossingen vinden waar geen standaardoplossingen bestaan. Om bestaande materialen en constructies zo goed mogelijk te benutten.

En misschien vooral om de vrijheid om iets precies zo te maken als je het voor ogen hebt.

Dat is ook wat ik waardeer aan het klussen aan boord. Soms moet je onderzoeken, proberen, aanpassen en opnieuw beginnen.

En uiteindelijk kan ik dan zo trots zijn als een pauw.

Want zeg eerlijk: het resultaat mag er zijn.

En dit schip verdient het.

Geen haastwerk. Geen standaardwerk. Gewoon goed werk.

Sail4Recovery — Een schip met geschiedenis. Een toekomst met horizon.